Tiết số 04:Các tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời. Hội nghị thành lập Đảng

Tiết số 04:Các tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời. Hội nghị thành lập Đảng

Đến năm 1929, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo thống nhất của một đảng cách mạng. Yêu cầu khách quan đó tác động vào các tổ chức tiền cộng sản, dẫn đến cuộc đấu tranh nội bộ và sự phân hoá tích cực trong các tổ chức này, hình thành nên các tổ chức cộng sản ở Việt Nam.

a. Từ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đến Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng

– 17/06/1929: thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng

+ Phong trào Vô sản hoá (1928) của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên diễn ra mạnh nhất là ở Bắc Kỳ, làm cho phong trào cách mạng ở đây phát triển sôi nổi hơn, yêu cầu thành lập đảng cộng sản cũng xuất hiện sớm hơn.

+ Cuối tháng 3-1929, một số phần tử tiên tiến họp ở nhà số 5 Đ, phố Hàm Long (Hà Nội) để thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên, gồm 7 đảng viên, do Trần Văn Cung làm Bí thư. Chi bộ tích cực chuẩn bị để đi đến thành lập một đảng cộng sản thay thế cho Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

+ Tháng 5-1929, tại Đại hội đại biểu của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên họp tại Hương Cảng đã xảy ra sự bất đồng giữa các đoàn đại biểu xung quanh việc xúc tiến thành lập đảng cộng sản. Đoàn đại biểu Bắc Kỳ do Ngô Gia Tự dẫn đầu kiên quyết đấu tranh đòi thành lập ngay một đảng cộng sản. Yêu cầu đó không được chấp nhận, đoàn đại biểu Bắc Kỳ liền rút khỏi Đại hội về nước.

+ Ngày 17-6-1929, tại nhà số 312 Khâm Thiên, Hà Nội, đại biểu các tổ chức cơ sở cộng sản ở miền Bắc họp Đại hội, quyết định thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng, thông qua Tuyên ngôn, Điều lệ, quyết định xuất bản báo Búa liềm và cử ra Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng.

– 08/1929: An Nam Cộng sản Đảng ra đời ở Trung Kỳ và Nam Kỳ

+ Trước nhu cầu của phong trào cách mạng và với sự ra đời của Đông Dương Cộng sản Đảng, một số hội viên tiên tiến trong bộ phận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Trung Kỳ và Nam Kỳ vạch ra kế hoạch tổ chức đảng cộng sản. Ngày 25-7-1929, các đồng chí trong bộ phận Việt Nam Cách mạng Thanh niên hoạt động ở Trung Quốc gửi Đông Dương Cộng sản Đảng một bức thư thông báo rằng họ quyết định lập một đảng cộng sản bí mật

+ An Nam Cộng sản Đảng ra đời vào tháng 8 năm 1929 và khoảng tháng 11-1929, An Nam Cộng sản Đảng họp Đại hội tại Sài Gòn để thông qua đường lối chính trị, Điều lệ Đảng và lập Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

+ Một số hội viên giác ngộ nhất của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên hoạt động ở Trung Quốc được tổ chức thành một chi bộ với danh nghĩa chi bộ của An Nam Cộng sản Đảng. Một số chi bộ cộng sản lần lượt thành lập ở Nam Kỳ.

? Tuy hai tổ chức cộng sản trên hoạt động riêng rẽ, thậm chí còn công kích lẫn nhau, song từ sự ra đời Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đến sự xuất hiện các tổ chức cộng sản là một xu thế phát triển khách quan của phong trào cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ.

b. Từ Tân Việt Cách mạng Đảng đến Đông Dương Cộng sản Liên đoàn

– 09/1929: Đông Dương Cộng sản Liên đoàn ra đời.

+ Tiền thân của Tân Việt cách mạng Đảng là Hội Phục Việt (1925), đổi thành Hội Hưng Nam (1926).

+ Để giao thiệp với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tháng 7-1926 Hội Hưng Nam đổi thành Việt Nam cách mạng Đảng, rồi Việt Nam cách mạng đồng chí Hội (7-1927).

+ Trong khoảng thời gian 1926-1928, nhiều lần Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và Việt Nam cách mạng Đảng bàn việc hợp nhất nhưng không đi đến kết quả. Vì thế, ngày 14-7-1928 Việt Nam cách mạng đồng chí Hội họp Đại hội ở Huế, quyết định tổ chức ra một đảng “tự lập” lấy tên là Tân Việt cách mạng Đảng.

+ Sự ra đời của Đông Dương cộng sản Đảng (6-1929) và An Nam cộng sản Đảng (8-1929) tác động mạnh mẽ đến sự phân hoá trong Tân Việt, những đảng viên tiên tiến đã tách ra thành lập các chi bộ cộng sản.

+ Tháng 9-1929, họ công bố “chánh thức lập ra Đông Dương Cộng sản Liên đoàn”  (Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998, t.1, tr. 404)c

+ Đây là một chính đảng cách mạng vô sản. Mục tiêu của đảng là đấu tranh giành độc lập hoàn toàn cho xứ Đông Dương, xóa bỏ nạn người bóc lột người, xây dựng chế độ công nông chuyên chính, tiến lên chế độ cộng sản chủ nghĩa.

=> Chỉ trong bốn tháng ở Việt Nam có ba tổ chức cộng sản ra đời, điều đó chứng tỏ xu thế thành lập đảng cộng sản đã trở thành tất yếu của phong trào dân tộc ở Việt Nam. Các tổ chức cộng sản trên đã nhanh chóng xây dựng cơ sở ở nhiều địa phương trong cả nước và trực tiếp tổ chức, lãnh đạo cuộc đấu tranh của quần chúng.

Sự ra đời của ba tổ chức cộng sản vào cuối năm 1929 có lợi và hại gì phong trào cách mạng Việt Nam?

P Chứng tỏ sự phát triển của phong trào cách mạng Việt Nam; điều kiện tốt để phát triển Đảng viên…

P Sự tồn tại và hoạt động riêng rẽ của ba tổ chức cộng sản làm cho lực lượng và sức mạnh của phong trào cách mạng bị phân tán, không phù hợp với lợi ích của cách mạng và nguyên tắc tổ chức của đảng cộng sản. Thực tế đó kéo dài sẽ làm cho tình hình trở nên phức tạp và nguy hiểm, không có lợi cho phong trào cách mạng. Kẻ thù có thể lợi dụng để chia rẽ các tổ chức cộng sản, chia rẽ bộ phận lãnh đạo với phong trào đấu tranh của quần chúng, triệt tiêu sức tranh đấu của cách  mạng Việt Nam.

Tóm lại, sự ra đời nhanh chóng của các tổ chức đảng lúc bấy giờ phản ánh xu thế tất yếu của phong trào cách mạng và ưu thế của hệ tư tưởng cộng sản trong phong trào dân tộc ở Việt Nam. Song sự tồn tại ba đảng hoạt động biệt lập có nguy cơ dẫn đến một sự chia rẽ lớn. Yêu cầu bức thiết của cách mạng Việt Nam là phải có một đảng cộng sản thống nhất trong cả nước.

III. Hội nghị thành lập Đảng và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

1. Hội nghị thành lập Đảng

Hoàn cảnh hội nghị:

+ Năm 1929, phong trào công nhân Việt Nam phát triển mạnh, ý thức chính trị, ý thức giai cấp ngày càng rõ rệt; cùng với các phong trào đấu tranh yêu nước khác kết thành một làn sóng dân tộc, dân chủ mạnh mẽ, trong đó giai cấp công nhân đã thực sự trở thành lực lượng tiên phong. Thực tiễn đó đòi hỏi cấp thiết có sự lãnh đạo thống nhất, chặt chẽ của một chính đảng duy nhất của giai cấp công nhân.

+ Trong khi đó ở Việt Nam lại xuất hiện các tổ chức cộng sản hoạt động riêng rẽ, công kích lẫn nhau, tranh giành quần chúng, ảnh hưởng không tốt đến phong trào chung. Sự tồn tại và hoạt động riêng rẽ của ba tổ chức cộng sản làm cho lực lượng và sức mạnh của phong trào cách mạng bị phân tán. Điều đó không phù hợp với lợi ích của cách mạng và nguyên tắc tổ chức của đảng cộng sản.

+ Ngày 27-10-1929, Quốc tế Cộng sản gửi những người cộng sản ở Đông Dương tài liệu Về việc thành lập một đảng cộng sản ở Đông Dương, chỉ rõ: “Việc thiếu một Đảng Cộng sản duy nhất trong lúc phong trào quần chúng công nhân và nông dân ngày càng phát triển, đã trở thành một điều nguy hiểm vô cùng cho tương lai trước mắt của cuộc cách mạng ở Đông Dương”. Quốc tế Cộng sản nhấn mạnh: “Nhiệm vụ quan trọng nhất và cấp bách nhất của tất cả những người cộng sản Đông Dương là thành lập một đảng cách mạng có tính chất giai cấp của giai cấp vô sản, nghĩa là một Đảng Cộng sản có tính chất quần chúng ở Đông Dương. Đảng đó phải chỉ có một và là tổ chức cộng sản duy nhất ở Đông Dương”. Song, tài liệu này chưa đến tay những người cộng sản Việt Nam.

+ Lúc đó Nguyễn ái Quốc đang ở Xiêm tìm đường về nước thì nhận được tin Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên phân liệt, “những người cộng sản chia thành nhiều phái”, Nguyễn ái Quốc rời Xiêm đến Hương Cảng (Trung Quốc). “Với tư cách là phái viên của Quốc tế Cộng sản có đầy đủ quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến phong trào cách mạng ở Đông Dương”, Người chủ động triệu tập “đại biểu của hai nhóm (Đông Dương và An Nam)” và chủ trì Hội nghị hợp nhất đảng tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc). Hội nghị bắt đầu họp ngày 6-1-1930. Sau này, Đại hội toàn quốc lần thứ III của Đảng (1960) căn cứ vào những tài liệu hiện có, đã ra Nghị quyết về ngày thành lập Đảng, trong đó ghi rõ: “lấy ngày 3 tháng 2 dương lịch mỗi năm làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng”.

– Thành phần: 1|2|2|2

+ Tham dự Hội nghị có hai đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng (Trịnh Đình Cửu và Nguyễn Đức Cảnh), hai đại biểu của An Nam cộng sản Đảng (Nguyễn Thiệu và Châu Văn Liêm) cùng với hai cán bộ hải ngoại (Lê Hồng Sơn và Hồ Tùng Mậu), dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc.

– Nội dung

+ Mở đầu, hội nghị đã quyết giành thời gian để các đại biểu thảo luận xung quanh vấn đề thành lập Đảng. Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã phân tích giúp các đại biểu tham dự hội nghị nhận thức một cách đầy đủ yêu cầu khách quan của phong trào cách mạng, vai trò lãnh đạo của đảng vô sản và hậu quả của tình trạng chia rẽ giữa các tổ chức cộng sản ở Việt Nam. Người đã kiên quyết, thẳng thẳn phê phán những tư tưởng cục bộ địa phương, tư tưởng tiểu tư sản.

+ Dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, hội nghị hoàn toàn nhất trí, tán thành việc hợp nhất hai tổ chức Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng thành một đảng duy nhất, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam.

+ Tiếp theo, Hội nghị đã thông qua nội dung những văn kiện có ý nghĩa quan trọng do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp khởi thảo. Đó là chính là Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng. Những văn kiện trên được đánh giá là Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam.

+ Nhân dịp thành lập Đảng, Nguyễn Ái Quốc viết Lời kêu gọi công nhân, nông dân, binh lính, học sinh, anh chị em bị áp bức bóc lột hãy gia nhập Đảng, đi theo Đảng để đánh đổ đế quốc Pháp, phong kiến An Nam và tư sản phản cách mạng, giành độc lập cho Việt Nam.

+ Hội nghị cũng vạch kế hoạch hợp nhất các tổ chức cộng sản trong nước và thành lập Ban Chấp hành Trung ương lâm thời.

Sau Hội nghị hợp nhất, ngày 8-2-1930 các đại biểu về nước thực hiện kế hoạch hợp nhất các cơ sở đảng ở trong nước. Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng được thành lập gồm có Trịnh Đình Cửu, Trần Văn Lan, Nguyễn Văn Hới, Nguyễn Phong Sắc, Hoàng Quốc Việt, Phan Hữu Lầu, Lưu Lập Đạo, do Trịnh Đình Cửu đứng đầu. Tiếp đến các xứ uỷ cũng được thành lập. Đỗ Ngọc Du là Bí thư Xứ uỷ Bắc Kỳ, Nguyễn Phong Sắc, Bí thư Xứ uỷ Trung Kỳ, Ngô Gia Tự, Bí thư Xứ uỷ Nam Kỳ.

Ngày 24-2-1930, theo yêu cầu của Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời họp và ra Quyết nghị chấp nhận Đông Dương Cộng sản Liên đoàn gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam1.

– Ý nghĩa

+ Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam có ý nghĩa như một Đại hội thành lập Đảng, mở ra cho cách mạng Việt Nam một giai đoạn lịch sử mới.

+ Hội nghị đã trực tiếp đưa đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt nam, yếu tố giữ vai trò quyết định số 1 đối với thắng lợi của sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

Quá trình chuẩn bị và tổ chức thắng lợi hội nghị thành lập Đảng gắn liền với công lao của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Như vậy, Nguyễn Ái Quốc không chỉ là người chuẩn bị đầy đủ những điều kiện về tổ chức chính trị và tư tưởng cho sự ra đời của Đảng mà còn là người trực tiếp sáng lập ra Đảng ta.

Đỗ Hoàng Ánh © 123Chiase 2007

—–& —–

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: